Obecność zanieczyszczeń mechanicznych (piasek, muł, glony) stwarza dużą uciążliwość w wykorzystaniu wody do nowoczesnych systemów nawadniania roślin. Odkładanie się zanieczyszczeń mechanicznych powoduje zarastanie elementów systemu nawadniającego (kapilary, emitery, zrasza-cze, kroplowniki labiryntowe). Przy niektórych typach systemów nierozbieralnych takich jak linie kroplujące lub kapilary zapchanie jest równoznaczne ze zniszczeniem fragmentu lub całej instalacji.

Najlepszym sposobem wyeliminowania zanieczyszczeń mechanicznych jest zainstalowanie odpowiedniego modelu filtra żwirowego. Filtry te są urządzeniami wysokowydajnymi i powodują mały spadek ciśnienia wody. Surowa woda przepływając przez złoże żwirowe oczyszcza się. Wychwycone w górnej części złoża cząsteczki zanieczyszczeń należy okresowo wyrzucić na zewnątrz filtra. Realizowane jest to poprzez zmianę kierunku przepływu wody oraz otworzenie zaworu popłucznego. Odwrócony bieg wody powoduje płukanie żwirowego złoża filtrującego. Częstotliwość płukania jest zależna od ilości zanieczyszczeń i ilości poboru wody.

Odpowiedni model filtra dobiera się na podstawie jednostkowego zużycia wody.

Ze względu na sposób realizacji procesu płukania wytwarzane są filtry bezobsługowe płukane automatycznie (sterowane elektrozaworami hydraulicznymi) oraz filtry z płukaniem ręcznym, przy pomocy odpowiedniego ustawienia zaworów kulowych.